(ព្រះវិហារ)៖ តើមន្ត្រីរាជការគួរមានឥរិយាបថបែបណា នៅពេលបង្ហាញមតិជាសាធារណៈ? តើអ្នកដែលកាន់តួនាទីបម្រើរដ្ឋ និងប្រជាពលរដ្ឋ គួរប្រើពាក្យសម្តីបែបណា ដើម្បីបង្ហាញពីសេចក្តីថ្លៃថ្នូរ សីលធម៌ និងការទទួលខុសត្រូវរបស់ខ្លួន?

សំណួរទាំងនេះកំពុងក្លាយជាប្រធានបទដែលគួរឱ្យពិចារណា បន្ទាប់ពីមានការចែករំលែករូបភាពមតិយោបល់នៅលើបណ្តាញសង្គមហ្វេសប៊ុក ដែលតាមការអះអាងបានបង្ហាញពីការប្រើប្រាស់ពាក្យសម្តីរិះគន់ខ្លាំងៗចំពោះស្ថាប័នសារព័ត៌មាន និងសារមួយទៀតដែលត្រូវបានយល់ថាមានលក្ខណៈគំរាមកំហែងដល់អ្នកសារព័ត៌មាន។

យោងតាមខ្លឹមសារដែលត្រូវបានចែករំលែក គណនីហ្វេសប៊ុកឈ្មោះ «Rasin Rasin» ដែលត្រូវបានគេអះអាងថាជារបស់លោក សាយ រ៉ាស៊ីន ប្រធានការិយាល័យធនធានមនុស្សនៃរដ្ឋបាលស្រុករវៀង បានបញ្ចេញមតិរិះគន់សារព័ត៌មានមួយ ដោយលើកឡើងពីការផ្សាយព័ត៌មានដែលខ្លួនយល់ថាមានលក្ខណៈវិនិច្ឆ័យជំនួសស្ថាប័នតុលាការ។

ជាមួយគ្នានេះ គណនីហ្វេសប៊ុកឈ្មោះ «កា វ៉ាន់សុខ» ត្រូវបានគេរាយការណ៍ថា បានបញ្ចេញសារដែលមានខ្លឹមសារថា «សារព័ត៌មានខ្លះទាល់តែឃើញក្តារមឈូសបានដឹងខ្លួន» ដែលអាចបង្កឱ្យមានការព្រួយបារម្ភចំពោះសុវត្ថិភាពរបស់អ្នកសារព័ត៌មាន ប្រសិនបើខ្លឹមសារនេះត្រូវបានផ្ទៀងផ្ទាត់ថាជាការគំរាមកំហែងពិតប្រាកដ។

អ្វីដែលគួរឱ្យព្រួយបារម្ភ មិនមែនត្រឹមតែពាក្យសម្តីមួយឃ្លានោះទេ ប៉ុន្តែគឺជាសំណួរអំពីសីលធម៌ ការគោរពគ្នាទៅវិញទៅមក និងការទទួលខុសត្រូវចំពោះសាធារណៈក្នុងសង្គមដែលប្រកាន់ខ្ជាប់នូវច្បាប់ និងគោលការណ៍លទ្ធិប្រជាធិបតេយ្យ មន្ត្រីរាជការមានសិទ្ធិបញ្ចេញមតិ រិះគន់ និងមិនយល់ស្របចំពោះការផ្សាយព័ត៌មានណាមួយបាន ប៉ុន្តែសិទ្ធិនោះគួរត្រូវបានអនុវត្តដោយមានការទទួលខុសត្រូវ ប្រើហេតុផល និងគោរពសេចក្តីថ្លៃថ្នូររបស់អ្នកដទៃ។

ការមិនពេញចិត្តចំពោះព័ត៌មានមួយ មិនគួរក្លាយជាហេតុផលសម្រាប់ការប្រើពាក្យសម្តីបន្ទាបបន្ថោក ឬបង្កបរិយាកាសភ័យខ្លាចដល់អ្នកសារព័ត៌មានឡើយ។ ប្រសិនបើព័ត៌មានមានកំហុស ឬមានការផ្សាយដែលមិនស្របតាមក្រមសីលធម៌ វិធីសាស្ត្រដែលសមស្របគឺការបង្ហាញភស្តុតាង ការស្នើសុំកែតម្រូវ ការបកស្រាយបំភ្លឺ ឬការប្រើប្រាស់នីតិវិធីតាមច្បាប់។

មន្ត្រីមានតួនាទី មិនមែនមានន័យថាអាចប្រើពាក្យសម្តីដោយគ្មានព្រំដែននៃសីលធម៌នោះទេ ផ្ទុយទៅវិញ តួនាទី និងការទទួលខុសត្រូវកាន់តែខ្ពស់ ក៏តម្រូវឱ្យមានការប្រុងប្រយ័ត្ន និងការធ្វើជាគំរូល្អកាន់តែខ្ពស់ដែរ។ ព្រោះកិត្តិយសរបស់មន្ត្រីមិនត្រូវបានកំណត់ត្រឹមតែតំណែងដែលខ្លួនកាន់កាប់នោះទេ ប៉ុន្តែថែមទាំងត្រូវបានវាស់វែងតាមឥរិយាបថ ការប្រព្រឹត្ត និងរបៀបដែលខ្លួនប្រើប្រាស់ពាក្យសម្តីចំពោះអ្នកដទៃផងដែរ។

ចំណែកការលើកឡើងដែលអាចត្រូវបានបកស្រាយថាជាការគំរាមកំហែងដល់អាយុជីវិតអ្នកសារព័ត៌មាន គឺជាបញ្ហាដែលមិនគួរមើលរំលង អ្នកសារព័ត៌មានអាចមានកំហុសក្នុងការបំពេញការងារ ហើយត្រូវទទួលការរិះគន់ដោយមានមូលដ្ឋាន ប៉ុន្តែពួកគេក៏ត្រូវមានសុវត្ថិភាពក្នុងការបំពេញភារកិច្ចស្របច្បាប់របស់ខ្លួនផងដែរ។ ការគំរាមកំហែង ប្រសិនបើមានការបញ្ជាក់ច្បាស់លាស់ គួរត្រូវបានយកមកពិនិត្យតាមនីតិវិធីសមស្រប។

ជាការពិត មិនគួរយកអាកប្បកិរិយារបស់បុគ្គលម្នាក់ ឬពីរនាក់ ទៅសន្និដ្ឋានថាមន្ត្រីរាជការទាំងមូលបាត់បង់សីលធម៌នោះទេ។ ប៉ុន្តែប្រសិនបើអាកប្បកិរិយាដែលផ្ទុយពីសេចក្តីថ្លៃថ្នូរ ការគោរពគ្នា និងការទទួលខុសត្រូវ មិនត្រូវបានយកចិត្តទុកដាក់ ឬកែលម្អទេ វាអាចបង្កឱ្យសាធារណជនបាត់បង់ទំនុកចិត្តលើស្ថាប័ន និងធ្វើឱ្យប៉ះពាល់ដល់មុខមាត់មន្ត្រីរាជការដែលខិតខំបំពេញការងារដោយសុចរិតភាព។

សីលធម៌មិនមែនជាពាក្យសម្រាប់និយាយនៅក្នុងពិធីការប៉ុណ្ណោះទេ ប៉ុន្តែជាគោលការណ៍ដែលត្រូវបង្ហាញតាមរយៈទង្វើប្រចាំថ្ងៃ ការអប់រំ ការណែនាំ និងការអនុវត្តវិន័យដោយស្មើភាព គឺជាផ្នែកសំខាន់ក្នុងការរក្សាគុណភាពធនធានមនុស្សក្នុងស្ថាប័នរដ្ឋ។ ក្នុងន័យនេះ សាធារណជន និងអ្នកសារព័ត៌មានស្នើឱ្យថ្នាក់ដឹកនាំ និងអាជ្ញាធរពាក់ព័ន្ធ ពិនិត្យផ្ទៀងផ្ទាត់ខ្លឹមសារមតិយោបល់ទាំងនេះឱ្យបានច្បាស់លាស់ ស្តាប់ការបកស្រាយពីភាគីពាក់ព័ន្ធ និងចាត់វិធានការសមស្រប ប្រសិនបើរកឃើញថាមានការបំពានលើក្រមសីលធម៌ ឬបទប្បញ្ញត្តិជាធរមាន។

គោលបំណងមិនមែនដើម្បីបន្ទាបបន្ថោកបុគ្គលណាមួយនោះទេ ប៉ុន្តែដើម្បីលើកកម្ពស់ស្តង់ដារសីលធម៌ សេចក្តីថ្លៃថ្នូរ ការគោរពច្បាប់ និងការទទួលខុសត្រូវចំពោះសាធារណៈ ព្រោះនៅទីបំផុត តំណែងអាចផ្តល់ឱ្យមនុស្សនូវអំណាច ប៉ុន្តែមានតែសីលធម៌ និងការប្រព្រឹត្តត្រឹមត្រូវប៉ុណ្ណោះ ដែលអាចរក្សាបាននូវការគោរព និងទំនុកចិត្តពីប្រជាពលរដ្ឋ៕